GPS-liturgiczna_nawigacja-2seria
Nawigacja liturgiczna GPS

#2.9 Okadzenia

407

Autor: ks Piotr Kucharczyk

Okadzenie, które przewiduje Kościół podczas Liturgii Eucharystycznej, Liturgii Godzin, nabożeństw odprawianych w kościele oraz w czasie wielu posług, będzie tematem dzisiejszych dociekań. I podobnie jak w poprzednich artykułach, spróbujemy uchwycić temat krótko i rzeczowo, w niektórych przypadkach ograniczymy się tylko do cytatów, które niekiedy są wystarczającym słowem, aby w praktyce dokonać tego, o czym mówi nam teoria.

Podobnie, jak w przypadku wielu postaw czy gestów liturgicznych, podobnie w przypadku okadzenia można pytać: dlaczego się okadza? Co okadzenie oznacza?  Okadzenie jest wyrazem uwielbienia, czci. W niektórych modlitwach możemy napotkać mniej więcej takie słowa: „Panie Boże, jak wznosi się do Ciebie ten dym kadzidła, tak niech popłynie do Ciebie nasza modlitwa”. Okadzenie zatem wyraża też modlitwę (por. Ceremoniał liturgicznej…, nr 84). Jak pokazuje praktyka, w okadzeniach kryje się często bardzo wiele dobrowolności, wykonuje się je często kierując się zasadą: „To chyba mniej więcej tak!”. Pomija się często zachęty dotyczące ilości rzutów, sposobu okadzania i ukłonów. Przyjrzymy się na początku sposobowi okadzania.

Trzema rzutami kadzielnicy okadza się Najświętszy Sakrament (zawsze w postawie klęczącej), relikwie Krzyża świętego i obrazy Chrystusa Pana, dary złożone na ofiarę w Mszy Świętej (można je też okadzić, czyniąc nad nimi znak krzyża kadzielnicą), krzyż ołtarzowy, ewangeliarz, paschał, biskupa lub prezbitera celebrującego, przedstawiciela władzy świeckiej, którzy urzędowo jest obecny podczas celebracji, chór i lud, ciało zmarłego.

Dwoma rzutami kadzielnicy okadza się relikwie i obrazy świętych wystawione do publicznej czci i czyni się to tylko na początku celebracji, po okadzeniu ołtarza (por. Tamże, nr 92,93, 94, 95).

Pojedynczymi rzutami kadzielnicy okadza się ołtarz (…). Jeśli krzyż jest na ołtarzu albo obok niego, okadza się go przed okadzeniem ołtarza. Jeśli krzyż znajduje się za ołtarzem, okadza się go, gdy się przed nim przechodzi (Tamże, nr 93).

Przed okadzeniem i po okadzeniu wykonuje się głęboki ukłon w stronę okadzanej osoby lub rzeczy, z wyjątkiem ołtarza i darów złożonych na ofiarę Mszy Świętej (por. Tamże, nr 68, 91). Okadzenie darów i ołtarza opuszcza się w obrzędach poświęcenia kościoła (Tamże, nr 924, 967, 986, 999).

Kiedy i w jakiej kolejności stosować okadzenia podczas Mszy?

  1. W procesji wejścia turyferariusz niesie dymiącą kadzielnicę;
  2. Po dojściu do ołtarza okadza się kolejno: krzyż, ołtarz, relikwie i obrazy wystawione do publicznej czci (jeśli krzyż znajduje się za ołtarzem okadza się go w trakcie okadzania ołtarza);
  3.  Przed głoszeniem Ewangelii diakon lub kapłan okadzają księgę Ewangelii oraz paschał (paschał okadza się m.in. podczas Wigilii Paschalnej, przed śpiewem Exultet);
  4. Po przygotowaniu darów na ołtarzu okadza się kolejno dary, krzyż, ołtarz, biskupa/kapłana, koncelebransów i lud;
  5. Podczas ukazania Hostii i kielicha po konsekracji; (por. Tamże, 86)

Ponadto stosuje się okadzenia:

  1. Przy poświęceniu kościoła i ołtarza;
  2. Przy poświęceniu krzyżma świętego, kiedy niesie się w procesji pobłogosławione oleje;
  3. Podczas wystawienia Najświętszego Sakramentu;
  4. W obrzędach pogrzebowych; (por. Tamże, 87)

Ten, kto okadza „trzyma w lewej ręce zwieńczenie łańcuszków podtrzymujących kadzielnicę, w prawej zaś te same łańcuszki razem złączone nad kadzielnicą i tak podtrzymuje kadzielnicę, aby wygodnie mógł nim poruszać i pociągać ku sobie”. „Niech uważa, aby poruszał się w sposób poważny i estetyczny, bez wykonywania ruchów ciałem i głową podczas poruszania kadzielnicą; lewą rękę podtrzymującą zwieńczenie łańcuszków winien trzymać nieruchomo przed piersiami; prawą zaś ręką i przedramieniem poruszać wraz z kadzielnicą w sposób zręczny i płynny (por. Ceremoniał biskupów, wyd. 1886, I, XXIII, 4 i 8, [za]: Ceremoniał liturgicznej…, s. 42).


Autor: ks. Piotr Kucharczyk Przyjął sakrament święceń w stopniu prezbiteriatu 25. 05. 2013. Obecnie jest wikariuszem w parafii św. Michała Archanioła na Mokotowie w Warszawie.

Czytania na każdy dzień (Rok B, I)

Oznacz swoją wspólnotę na mapie Archidiecezji Warszawskiej